Buffett ocenia portfel: Dlaczego twoje 45% w XTB to wielkie ryzyko

Kiedy mój stary przyjaciel Charlie Munger i ja przeglądaliśmy rachunki, rzadko widzieliśmy coś tak mocno przechylonego w jedną stronę. Prowadzisz portfel emerytalny IKE z myślą o dwudziestoletnim horyzoncie, inwestujesz na swoim własnym podwórku i kupujesz firmy, które prawdopodobnie codziennie mijasz na ulicy. Lubię takie podejście. Sami zbudowaliśmy Berkshire, szukając wspaniałych firm blisko domu, zanim zaczęliśmy rozglądać się dalej.

Widzę, że wykręciłeś na papierze ponad 70% zysku, głównie za sprawą potężnego rajdu na XTB. Ale bądźmy szczerzy – system słusznie podpowiada, że historia tego rachunku jest krótsza niż czas, w którym zdążę wypić puszkę Cherry Coke i poczytać poranną gazetę. To zdecydowanie za wcześnie, by otwierać szampana i ogłaszać się geniuszem Wall Street. Hossa ma to do siebie, że potrafi zamaskować wiele błędów strukturalnych. A tych błędów, mój przyjacielu, masz tu pod dostatkiem. Przyjrzyjmy się temu, co właściwie kupiłeś, bo na razie przypomina to jazdę sportowym autem bez pasów bezpieczeństwa.

Spójrzmy na liczby, bo one nigdy nie kłamią. Prawie 85% twojego kapitału siedzi w sektorze finansowym. Masz tu ubezpieczyciela PZU – co akurat rozumiem, w Berkshire kochamy ubezpieczenia (nasze National Indemnity czy GEICO dały nam kapitał do dalszych inwestycji). Masz bank Pekao, masz spółkę windykacyjną KRUK. Na samym szczycie siedzi jednak twój gigantyczny zakład na XTB. W efekcie blisko 95% twoich pieniędzy jest ulokowane na rynkach wschodzących, co w twoim przypadku oznacza po prostu Polskę. Dywersyfikacja to ochrona przed ignorancją, i choć nie jestem fanem kupowania setek spółek, twoja definicja rozproszenia ryzyka polega chyba na kupieniu różnych budynków finansowych na tej samej ulicy w Warszawie.

Co więcej, masz dokładnie 0% gotówki. Ani grosza w rezerwie. Lubię powtarzać, że gotówka to najgorsza inwestycja na świecie, bo nie przynosi zysków, ale jest jak tlen – nie zauważasz jej, dopóki ci jej nie zabraknie. W Berkshire zawsze trzymamy góry dolarów, gotowe do strzału. Kiedy pan Rynek wpada w depresję i zaczyna wyprzedawać wspaniałe firmy za ułamek ich wartości, my mamy czym kupować. Ty, z zerowym saldem gotówkowym i pełnym zaangażowaniem w akcje, będziesz mógł tylko bezradnie patrzeć przez szybę.

Mamy obecnie stabilizujące się stopy procentowe i wciąż solidny apetyt na ryzyko w globalnej gospodarce, ale to się zawsze zmienia. Twój portfel składa się z zaledwie kilku dużych pozycji (trzy największe to ponad 81% całości), z czego spora część to spółki oparte na zmienności rynkowej lub wzroście, na co wskazuje twój 75-procentowy przechył w stronę strategii Growth.

🚩 Absurdalna koncentracja w XTB: Zapakowałeś prawie 46% swoich pieniędzy w jednego brokera. Akcje urosły o 147% i to cieszy oko, ale mylisz wiatr w plecy z własną siłą. Zyski domów maklerskich są mocno cykliczne i zależą od zmienności na rynkach. Jeśli rynki się uspokoją i inwestorzy przestaną handlować, zyski XTB mogą spaść. Jesteś na łasce jednego, bardzo specyficznego modelu biznesowego.

🚩 Brak suchego prochu: Masz 0% gotówki. To oznacza, że twój portfel jest całkowicie zablokowany. Jeśli jutro trafisz na wspaniałą firmę w dobrej cenie, będziesz musiał sprzedać coś innego, żeby ją kupić – prawdopodobnie płacąc podatki lub tnąc pozycje w złym momencie. Zero elastyczności.

🚩 Gigantyczne ryzyko sektora i kraju: 85% w finansach, w jednym kraju. Jeśli polska gospodarka mocno zwolni, stopy procentowe gwałtownie spadną, a konsumenci przestaną spłacać długi, cały twój portfel pójdzie na dno jak kamień. Nie masz żadnej poduszki amortyzującej w postaci silnych firm z sektora dóbr konsumpcyjnych czy zaawansowanych technologii z globalnymi przychodami.

🚩 Kapitał w biznesach bez fosy: Ponad 17% portfela trzymasz w KRUKu, który został oznaczony jako spółka bez trwałej przewagi konkurencyjnej (No Moat). Wspaniała firma za uczciwą cenę zawsze wygrywa z przeciętną firmą. Biznes oparty na windykacji długów jest trudny, mało skalowalny na poziomie trwałej rentowności i niezwykle wrażliwy na cykle gospodarcze.

Daję temu portfelowi 4 na 10. Wybrałeś kilka firm, które generują realną gotówkę i mają pozycję rynkową, ale jako całościowa struktura na 20 lat – to tykająca bomba pełna niezarządzanego ryzyka. Wynik ratuje wczesny fuks na jednej spółce.

Oto co powinieneś zrobić, żeby ten portfel dotrwał do twojej emerytury w dobrej kondycji:

1. Zbierz trochę zysków ze stołu: Masz ogromny zysk na XTB. Nie namawiam do całkowitej sprzedaży dobrej firmy, ale przycięcie tej pozycji do rozsądnych 15-20% zmniejszy twoje ryzyko i uwolni kapitał.

2. Zbuduj rezerwę gotówkową: Z pieniędzy z XTB zostaw przynajmniej 10-15% w gotówce lub krótkoterminowych bezpiecznych instrumentach. Pieniądz musi czekać na okazję.

3. Kup prawdziwe fosy w innych branżach: Skoro twój horyzont to 20 lat, znajdź wspaniałe firmy produkcyjne lub technologiczne o silnej marce i zdolności do dyktowania cen, które operują poza sektorem bankowo-ubezpieczeniowym.

4. Zrewiduj KRUKa: Przemyśl, czy chcesz trzymać prawie 1/5 majątku w firmie bez wyraźnej, obronnej fosy.

Pamiętaj o dwóch najważniejszych zasadach inwestowania. Zasada numer jeden: nigdy nie trać pieniędzy. Zasada numer dwa: nigdy nie zapominaj o zasadzie numer jeden. Z takim nagromadzeniem ryzyka w jednym sektorze i jednej spółce, łamiesz obie na raz. Zrób porządki, zanim rynek zrobi je za ciebie.