Portfel oceniony przez Robota: 5/10 i syndrom kolekcjonera ETF

Przeanalizowałem twoje dane. 52 miesiące historii, cel opisany zwięźle jako „Emerytura” i twardy dowód na to, że rynek nie płaci za nadmierne kombinowanie. Przez ponad cztery lata twój portfel wygenerował rozsądny, dodatni wynik, ale ostatecznie przegrał z indeksem S&P 500 o niespełna 6 punktów procentowych.

Jako maszyna inwestycyjna nie oceniam cię za to, że nie pobiłeś amerykańskich akcji – mając portfel wypełniony po brzegi obligacjami i rynkami wschodzącymi, z matematycznego punktu widzenia po prostu nie mogłeś tego zrobić. Problem leży gdzie indziej. Twój portfel wygląda tak, jakbyś odkrył koncepcję funduszy pasywnych, a potem postanowił zbierać je niczym znaczki pocztowe. Pasywne inwestowanie ma być nudne i do bólu proste. Ty z jakiegoś powodu postanowiłeś zamienić je w biurokratyczny chaos. Zobaczmy, gdzie dokładnie przepalasz energię.

Zacznijmy od alokacji, która teoretycznie ma sens dla konserwatywnego inwestora. Prawie 58% to szeroki rynek akcji, a ponad 34% to instrumenty dłużne i stałodochodowe. Do tego dochodzi gotówka na poziomie niecałych 4% – to bardzo racjonalny bufor płynnościowy, który nie ciąży nadmiernie na stopach zwrotu, a pozwala na podstawowe manewry.

Jednak wykonanie tego planu to czysta redundancja. Masz w portfelu iShares Core MSCI World pod tickerem SWDA (26%) oraz EUNL (6,6%). To dokładnie ten sam fundusz, śledzący ten sam indeks, po prostu kupiony na różnych giełdach. Skupienie na rynkach wschodzących to jeszcze większa anomalia. Trzymasz EMIM (10,7%), IS3N (7,1%) oraz Vanguard VFEA (7,3%). Trzy różne ETF-y na rynki wschodzące dają ci łączną ekspozycję rzędu 25%. W globalnym koszyku rynki wschodzące ważą obecnie około 11%. Zbudowałeś tu masywny, aktywny zakład na rynki, które obecnie mierzą się z presją wysokich stóp procentowych w USA i silnym dolarem.

Twoja największa pojedyncza pozycja to lokalny fundusz Beta ETF (ETFBCASH), który stanowi aż 33,4% całości. Trzy główne pozycje ważą łącznie ponad 70% portfela. To skrajna koncentracja w instrumencie o charakterze dłużnym na jednym, specyficznym rynku. Masz też polskie obligacje hurtowe (IZ0836) i akcje Orlenu. Ten ostatni przyniósł 71% zysku – pewnie częściowo dzięki obecnym zawirowaniom na rynku energii – ale przy wadze 2,8% to nie jest strategia, tylko rzut monetą, który akurat wypadł na orła. Całość wieńczy fizyczne złoto (5%). Błyszczący metal, który nie generuje przepływów pieniężnych i służy tu głównie za obciążnik.

Kolekcjonerstwo ETF-ów

Posiadanie tego samego funduszu pod dwoma różnymi tickerami (SWDA i EUNL) oraz trzech różnych ETF-ów na rynki wschodzące to iluzja dywersyfikacji. Rozmnażasz w ten sposób tylko pozycje w arkuszu kalkulacyjnym. To utrudnia rebalancing i zaciemnia prawdziwy obraz ryzyka.

Aktywny zakład na rynki wschodzące

Przeważenie rynków rozwijających się do poziomu 25% portfela to czysta spekulacja. Odchodzisz od rynkowych wag kapitalizacji w stronę rynków, które systematycznie zmagają się z odpływem kapitału w środowisku wysokich stóp procentowych. Jeśli nie masz twardych, opartych na danych dowodów na to, dlaczego rynki wschodzące mają w najbliższej dekadzie zdeklasować resztę świata, to po prostu obstawiasz w ciemno.

Lokalna grawitacja (Home bias)

Ponad jedna trzecia twojej przyszłej emerytury spoczywa w jednym, lokalnym funduszu (ETFBCASH), a do tego dokładasz polskie obligacje skarbowe i państwowy koncern energetyczny. Dla portfela o rzekomo globalnym charakterze jesteś niepokojąco mocno przywiązany do kondycji polskiej gospodarki i lokalnej krzywej rentowności.

Szum na marginesach

Orlen (2,8%) i złoto (5%) to pozycje zbyt małe, aby uratować portfel w czasie krachu, ale wystarczająco duże, by generować koszty transakcyjne i wymagać twojej uwagi. Aktywne wybieranie pojedynczych spółek do pasywnego portfela przypomina montowanie manualnej skrzyni biegów w autonomicznym samochodzie.

Oceniam ten portfel na 5/10. Rdzeń systemu – tanie fundusze indeksowe – jest na miejscu, ale cała architektura tonie w niepotrzebnych powtórzeniach, lokalnych zakładach i braku konsekwencji. Odpowiednio wczesne naprawienie tych błędów uratuje twoją emeryturę przed kosztami własnej decyzyjności.

Oto co powinieneś wdrożyć:

1. Skonsoliduj swoje indeksy. Wybierz jeden ETF na rynki rozwinięte i jeden ETF na rynki wschodzące. Sprzedaj duplikaty i obniż koszty utrzymania struktury.

2. Zredukuj rynki wschodzące z 25% do ich naturalnej rynkowej wagi (około 11%), chyba że masz doktorat z makroekonomii i wiesz o azjatyckich rynkach coś, czego nie wiedzą globalne instytucje.

3. Przemyśl wagę Beta ETF (33,4%). Jeśli to portfel emerytalny z długim horyzontem czasowym, zamrażanie tak gigantycznej części kapitału w lokalnych instrumentach dłużnych drastycznie obniża twój potencjał na pokonanie inflacji w długim terminie.

4. Pozbądź się Orlenu i złota. Zamień ten kapitał w jednostki szerokiego rynku. Indeks nie potrzebuje twoich pojedynczych typów, żeby działać.

Złożoność to koszt, prostota to zysk. Przestań kupować te same aktywa pod różnymi nazwami, zrób rebalancing i pozwól maszynie pracować w ciszy.