Ray Dalio o Twoim portfelu: Dlaczego 100 procent akcji to blad 4/10

Zawsze powtarzam, że ból plus refleksja równa się postęp. Bądźmy więc radykalnie otwarci. Twój portfel ma przed sobą 30-letni horyzont na koncie emerytalnym IKE, ale jest niezwykle młody – system widzi zaledwie jeden miesiąc historii. Z tego powodu nie będę oceniał twojego niezrealizowanego zysku na poziomie około 15%. Na tak krótkim dystansie nie da się odróżnić szczęścia od umiejętności, a my w Bridgewater nie ufamy punktowym wycenom. Skupię się wyłącznie na architekturze maszyny, którą tu zbudowałeś.

Inwestowanie polega na zrozumieniu relacji przyczynowo-skutkowych panujących w gospodarce. Kiedy patrzę na twój portfel, widzę mechanizm zaprogramowany na tylko jedną pogodę. Zbudowałeś system, który opiera się na bardzo optymistycznym paradygmacie. Przyjrzyjmy się, z jakich części się składa i dlaczego ta konstrukcja jest groźniejsza, niż ci się wydaje.

Twój portfel składa się z dwóch skrajności. Z jednej strony prawie 90% zainwestowanego kapitału to rynek akcji. Zaczynasz bardzo rozsądnie – twoja największa pozycja to Vanguard FTSE All-World (około 40% całości), co daje dobrą, globalną bazę. Szybko jednak psujesz tę równowagę. Dodajesz fundusz na rynki wschodzące iShares, dorzucasz Vanguard S&P 500 i potężny blok polskich średnich spółek przez Beta ETF MWIG40TR (ponad 21% całości). W efekcie rynki wschodzące stanowią gigantyczne 47% twojej geograficznej ekspozycji.

Masz tu też kilka pojedynczych zakładów z polskiego parkietu – Synektik w sektorze zdrowia, Cyber_Folks w technologii czy Digital Network w komunikacji. Ten ostatni to twój historyczny zwycięzca ze wzrostem o blisko 58%. To świetny wynik, ale pojedyncze strzały nie zbudują bogactwa w cyklu długoterminowym.

Z drugiej strony masz gotówkę. Około 24% twojego portfela to czysta rezerwa. Często powtarzam, że w reżimie dewaluacji waluty gotówka to śmieć – cicho traci na wartości, zwłaszcza gdy stopy procentowe i inflacja tworzą specyficzne środowisko (jak obecne 3,4% w USA). Oczywiście, gotówka daje opcjonalność i pozwala kupować, gdy krew leje się na ulicach, ale przy 30-letnim horyzoncie inwestycyjnym trzymanie jednej czwartej majątku w formie martwego kapitału to po prostu podatek, który sam sobie nakładasz.

Brak Świętego Graala inwestowania

Święty Graal to 15-20 dobrze ustrukturyzowanych, nieskorelowanych ze sobą strumieni zwrotu. Twój portfel ma w zasadzie tylko jeden strumień: akcje. Nie masz obligacji skarbowych, obligacji indeksowanych inflacją, złota ani surowców. Jesteś w 100% (poza gotówką) narażony na ryzyko spadku wzrostu gospodarczego. Jeśli wejdziemy w reżim stagflacji lub głębokiego delewarowania, twoja maszyna zostanie zniszczona.

Złudzenie dywersyfikacji i dublowanie ryzyka

Kupiłeś fundusz All-World, który z definicji ma w sobie akcje amerykańskie i rynki wschodzące. Następnie dokupiłeś osobny ETF na S&P 500 oraz ETF na rynki wschodzące. Trzy z twoich głównych aktywów (odpowiadające za blisko 77% portfela razem z polskim funduszem) robią de facto to samo. Rozmydlasz swoją pozycję w globalnym indeksie, jednocześnie ponosząc dodatkowe koszty i komplikując zarządzanie.

Ekstremalny błąd domowy (Home-country bias)

Większość ludzi zakłada, że rynki, które znają, są bezpieczniejsze. Posiadanie mWIG40 jako drugiej co do wielkości pozycji w portfelu oraz pojedynczych polskich spółek oznacza, że uzależniasz swój los od jednego, specyficznego geopolitycznie rynku. Twój kapitał finansowy i kapitał ludzki (miejsce, w którym żyjesz i pracujesz) są narażone na dokładnie to samo ryzyko.

Oceniam tę strukturę na 4/10. Masz dobre intencje i używasz tanich funduszy ETF, ale twój portfel jest boleśnie nieprzygotowany na zmiany reżimów gospodarczych i cierpi na poważny brak zbalansowania geograficznego. Trzy główne holdingi to w rzeczywistości ta sama klasa aktywów, w dodatku obciążona gigantycznym ryzykiem pojedynczego rynku wschodzącego.

Oto co musisz zrobić, aby twoja maszyna przetrwała zmianę paradygmatu:

1. Zrozum koncepcję All-Weather. Dodaj do portfela aktywa, które zyskują, gdy akcje tracą. Złoto i długoterminowe obligacje skarbowe to podstawowe narzędzia chroniące przed szokami inflacyjnymi i deflacyjnymi.

2. Zredukuj błąd domowy. Vanguard FTSE All-World to doskonały fundament – pozwól mu pracować. Zdecyduj, czy naprawdę potrzebujesz przeważać Polskę i rynki wschodzące aż do poziomu 47%.

3. Zatrudnij swoją gotówkę. 24% w rezerwie na koncie emerytalnym z 30-letnim horyzontem to marnowanie potencjału procentu składanego. Zdefiniuj jasne zasady, kiedy i w co ten kapitał ma wejść, a potem to zrób.

Ten, kto żyje z kryształowej kuli, jest skazany na jedzenie potłuczonego szkła. Przestań zakładać, że wiesz, co przyniesie przyszłość. Zbuduj portfel, który przetrwa środowisko, którego nie jesteś w stanie przewidzieć.